RZS bez tajemnic

  1. Jaki lekarz powinien leczyć chorego na RZS?

    Chory na RZS powinien pozostawać pod stałą opieką reumatologa i lekarza rodzinnego. Przy stabilnym przebiegu choroby wizyta u reumatologa wskazana jest co 3 miesiące, natomiast u lekarza rodzinnego w miarę potrzeby.
    Konieczna jest współpraca pomiędzy reumatologiem a lekarzem rodzinnym w celu prawidłowego monitorowania leczenia.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  2. Jak rozwija się RZS?

    RZS jest chorobą przewlekłą, postępującą, prowadzącą do uszkodzenia stawów, a niekiedy też narządów wewnętrznych.

    Rozróżnia się trzy podstawowe typy przebiegu klinicznego RZS:

    1. Typ o łagodnym przebiegu, tzw. samoograniczający się (5%–10% chorych).
      Leki modyfikujące przebieg choroby sprawiają, że objawy choroby cofają się. Czynnik reumatoidalny występuje u kilku procent pacjentów i w niskim mianie.
    2. Typ z niewielkim postępem choroby (5%–10% pacjentów).
      Czynnik reumatoidalny obecny jest u większości chorych. Leczenie przynosi poprawę stanu chorego, ale mimo to obserwuje się powolne, systematyczne pogorszenie.
    3. Typ z dużą progresja choroby (60%–90% pacjentów).
      Czynnik reumatoidalny obecny jest w wysokim mianie od początku choroby. Mimo terapii lekami modyfikującymi przebieg choroby obserwuje się stały, szybki postęp zmian destrukcyjnych w stawach.

    Nasilenie bólu i objawów zapalenia jest różne – od niewielkich dolegliwości do silnego bólu utrudniającego codzienne życie. Przebieg choroby i następstwa (ograniczenie ruchomości stawów) zależą nie tylko od indywidualnego przebiegu choroby, ale w dużej mierze od leczenia i codziennej rehabilitacji.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  3. Czy reumatoidalne zapalenie stawów wymaga stałej kontroli?

    Chory na RZS musi pozostawać pod stałą opieką lekarską. Wizyty u reumatologa powinny odbywać się co 3 miesiące, a u lekarza rodzinnego w miarę potrzeby.
    Konieczne jest systematyczne monitorowanie aktywności choroby. W zależności od stanu chorego, należy ustalać aktualne leczenie. W zależności od stosowanych leków należy planować kontrolne badania krwi i moczu.
    Badania radiologiczne rąk i stóp w celu monitorowania postępu choroby należy wykonywać co 2 lata. Rtg klatki piersiowej przy leczeniu immunosupresyjnym co rok.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  4. Czy RZS można wyleczyć?

    RZS jest przewlekłym, postępującym procesem zapalnym stawów. W związku z nieznaną etiologią choroby nie można zastosować leków działających bezpośrednio na przyczynę choroby i wyeliminować jej. Obecnie celem leczenia jest uzyskanie remisji lub zahamowanie postępu choroby.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  5. Na czym polega leczenie RZS?

    Podstawowym celem leczenia RZS jest zahamowanie postępu choroby. Cel ten można osiągnąć poprzez stosowanie leków modyfikujących przebieg choroby od momentu postawienia rozpoznania. Zahamowanie postępu choroby łączy się bezpośrednio ze zmniejszeniem bólu odczuwanego przez chorego, utrzymaniem lub przywróceniem aktywności fizycznej, poprawą stanu emocjonalnego. Nadrzędnym celem jest uzyskanie remisji, czyli osiągnięcie i utrzymanie stanu, w którym nie ma klinicznych objawów choroby, a badania laboratoryjne są w granicach normy.

    Leczenie RZS musi być kompleksowe: farmakologiczne, rehabilitacyjne, ortopedyczne, psychologiczne. Nie wolno zapominać o diecie stosowanej dla utrzymania bądź uzyskania szczupłej sylwetki.

    Ponadto leczenie musi być dobrane indywidualnie dla każdego chorego w każdym okresie choroby. Należy pamiętać o wybraniu leku o optymalnej skuteczności przy minimalnych objawach ubocznych. Konieczne jest prowadzenie monitorowania leczenia – ocena skuteczności leczenia i występowania objawów niepożądanych.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  6. Jakie leki stosuje się w leczeniu RZS?

    Klasyfikacja leków stosowanych w leczeniu chorych na RZS została ustalona przez ILAR (The International League Against Rheumatism) w 1993 r. Wyodrębniono 3 podstawowe grupy leków:

    1. Leki modyfikujące objawy choroby
      • niesteroidowe leki przeciwzapalne
      • kortykosteroidy
    2. Leki modyfikujące przebieg
      • niecytotoksyczne
      • cytotoksyczne
    3. Leki kontrolujące przebieg choroby

    Zgodnie z obowiązującymi obecnie standardami ACR (American College of Rheumatology) z 2008 r. i wytycznymi polskimi z 2008 r., leczenie lekami modyfikującymi przebieg choroby należy zastosować w momencie postawienia rozpoznania. Wybór leku uzależniony jest od czynników prognostycznych przebiegu choroby. Aktywne leczenie znacznie zmniejsza ryzyko niepełnosprawności. W przypadkach ciężkiego przebiegu choroby i uprzedniej nieskuteczności skojarzonego leczenia kilkoma klasycznymi lekami modyfikującymi przebieg choroby stosuje się tzw. biologiczne leki modyfikujące przebieg choroby.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  7. Jakie są zalecane przez specjalistów metody leczenia?

    Konieczne jest zastosowanie leków modyfikujących przebieg choroby od razu po postawieniu rozpoznania. Wybór preparatu zależy od stanu pacjenta i prognozy przebiegu choroby. Terapia powinna być dobrana indywidualnie.

    Początkowo stosuje się jeden lek z grupy leków modyfikujących przebieg choroby, ale możliwe jest także leczenie skojarzone. Najczęściej stosuje się połączenie metotreksatu z leflunomidem, sulfasalazyną lub cyklosporyną. Dodatkowo stosuje się glikokortykosteroidy, które działają na kaskadę procesu zapalnego i modyfikują proces immunologiczny. Zalecane są najczęściej małe dawki leku (np. Prednisone do 10 mg/dobę) jako wspomaganie działania leków modyfikujących.
    W przypadkach o ciężkim przebiegu stosuje się dożylne megadawki glikokortykosteroidów podawane przez 2–3 dni. Ponadto istnieje możliwość podania preparatów glikokortykosteroidów o przedłużonym działaniu bezpośrednio do stawu.

    Niesterydowe leki przeciwzapalne działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie, ale nie hamują postępu choroby, spełniają więc ważną, ale jedynie pomocniczą rolę w leczeniu RZS. NLPZ nie mogą być stosowane jako podstawowe leczenie. Przy podawaniu niesterydowych leków przeciwzapalnych należy zawsze pamiętać o dodatkowym zlecaniu leków z grupy inhibitorów pompy protonowej, czyli działających osłonowo na ścianę przewodu pokarmowego.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  8. Jak działają niesteroidowe leki przeciwzapalne?

    Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) są niejednorodną grupą leków o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Ich główny mechanizm działania polega na hamowaniu kaskady procesu zapalnego (cyklooksygenazy COX–1 i COX–2, i zmniejszeniu syntezy prostaglandyn) oraz zmniejszaniu agregacji (zlepiania się) płytek krwi.
    W zależności od działania na COX dzieli się NLPZ na podgrupy. W ostatnich latach wprowadzono do leczenia NLPZ nowej generacji działające selektywnie na COX–2.

    Zasady stosowania NLPZ:

    • stosowanie tylko jednego NLPZ (nie łączenie kilku NLPZ)
    • stopniowe zwiększanie dawek do osiągnięcia pełnej dawki, a nie łączenie z innymi lekami
    • przed ewentualną decyzją o zmianie preparatu – odpowiednio długie jego stosowanie
    • wybieranie leku o najlepszej skuteczności przy możliwie najmniejszych działaniach niepożądanych
    • stosowanie zawsze z lekami działającymi osłonowo, czyli tzw. inhibitorami pompy protonowej (np. omeprazol)
    • monitorowanie działań niepożądanych

    Podstawowe działania niepożądane:

    • przewód pokarmowy – owrzodzenie żołądka i dwunastnicy
    • układ krążenia – nadciśnienie
    • reakcje uczuleniowe
    • uszkodzenie wątroby i nerek
    • uszkodzenie szpiku kostnego

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  9. Jak działają glikokortykosteroidy?

    Glikokortykosteroidy (GKS) należą do silnie działających leków przeciwzapalnych, immunosupresyjnych i przeciwalergicznych. Hamują kaskadę procesu zapalnego i modyfikują odpowiedź immunologiczną.

    Zasady podawania GKS w przypadku aktywnego zapalenia stawów:

    • szybkie opanowanie objawów zapalnych: sterydy doustnie, domięśniowo, dożylnie („pulsy”)
    • stopniowa redukcja dawki, aż do odstawienia
    • konieczna jest profilaktyka osteoporozy i innych objawów niepożądanych, gdy planowane jest leczenie dawką >7,5 mg/dobę dłużej niż 3 miesiące

    Możliwe jest dostawowe podawanie GKS o przedłużonym działaniu. Należy przestrzegać zasady podawania nie częściej niż co 3 tygodnie i maksymalnie 3–4 razy w roku do jednego stawu.

    Niewłaściwe stosowanie GKS prowadzi do wystąpienia groźnych objawów niepożądanych:

    • otyłość typu Cushinga
    • cukrzyca
    • zaburzenia gospodarki lipidowej i białkowej
    • zaburzenia elektrolitowe – zatrzymywanie wody i sodu w organizmie prowadzące do obrzęków, utrata potasu
    • choroba wrzodowa
    • osteoporoza
    • zaćma, jaskra posterydowa
    • nadciśnienie tętnicze
    • słabienie siły mięśniowej i miopatia
    • zaburzenia miesiączkowania
    • zaburzenia psychiczne
    • gorsza synteza kolagenu – ścieńczenie skóry, błon śluzowych

    GKS osłabiają naturalną odporność organizmu co sprawia, że chory przewlekle leczony jest bardziej podatny na wszelkiego typu infekcje bakteryjne, grzybicze i wirusowe.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  10. Jak działają leki modyfikujące przebieg choroby?

    Leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh lub z angielskiego DMARD) to: metotreksat, sulfasalazyna, leflunomid, sole złota, hydroksychlorochina, d-penicylamina, cyklosporyna.
    Celem ich działania jest hamowanie aktywności czynników zapalnych – cytokin i mediatorów zapalenia oraz hamowanie odpowiedzi immunologicznej.

    Metotreksat – hamuje aktywację komórek biorących udział w procesie zapalnym cytokin prozapalnych (szczególnie IL–1). Efekt kliniczny uzyskuje się po ok. 4–8 tygodniach leczenia.
    Dawka: 10–20 mg podawana 1 raz w tygodniu (doustnie, podskórnie lub domięśniowo).
    W trakcie leczenia należy wykonywać badania krwi (morfologia, AspAT, AlAT) oraz rtg klatki piersiowej co rok.
    Przeciwskazaniami do stosowania Metotreksat są: niewydolść wątroby, niewydolność nerek, wcześniejsze zaburzenia układu krwiotwórczego (leukopenia, trombocytopenia, hipoplazja szpiku kostnego), poważne ostre lub przewlekłe zakażenia. Nie wolno stosować podczas ciąży i w czasie karmienia piersią.

    Leflunomid należy do grupy prekursorów leków, czyli dopiero w organizmie jest on przekształcany w postać aktywną. Leflunomid działa przeciwzapalnie hamując proliferację limfocytów T. Dzięki temu hamuje postęp choroby, powoduje zmniejszenie bólu i obrzęków stawów. Przyjmuje się go doustnie, przez pierwsze 3 doby w dawce 100 mg, a następnie po 10–20 mg dziennie. Efekt działania uzyskuje się średnio po 4 tygodniach leczenia (nieco wcześniej niż przy leczeniu metotreksatem).
    W razie planowanego zabiegu operacyjnego, ciąży należy przeprowadzić proces płukania leku z organizmu wg ustalonych przez producenta zasad.
    Przeciwwskazaniami do stosowania leflunomidu są: przewlekłe zakażenia, nowotwory, zaburzenia czynności wątroby, nerek i szpiku. Nie wolno stosować leku w czasie ciąży i karmienia piersią.
    Obecnie lek jest stosowany w ramach programu terapeutycznego.

    Sulfasalazyna – Mechanizm działania nie jest do końca poznany. Hamuje wytwarzanie przeciwciał i zmniejsza produkcję IL–6. Przeciętnie stosuje się dawkę 2 x 1 g. W czasie leczenia należy kontrolować morfologię i transaminazy. Przeciwwskazania do stosowania to: nadwrażliwość na pochodne kwasu salicylowego i sulfonamidy, ostra porfiria, niedrożność dróg moczowych i jelit. Ostrożnie należy lek stosować w przypadku zaburzeń czynności wątroby i nerek, ciężkiej alergii, astmy oskrzelowej. W czasie ciąży lek można stosować tylko w wypadku zdecydowanej konieczności.

    Penicylamina – stosowana obecnie sporadycznie w RZS, rozbija kompleksy immunologiczne odkładające się w tkankach.

    Hydroksychlorochina, chlorochina – stosowana w dawce 250 mg dziennie.
    Konieczna jest kontrola okulistyczna co 3 miesiące.
    Przeciwwskazanie stanowią: zmiany w siatkówce oka lub w polu widzenia, zaburzenia w obrazie krwi, ciężkie zaburzenia żołądkowo–jelitowe.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  11. Jak długo można stosować leki modyfikujące przebieg choroby?

    Leki modyfikujące przebieg choroby należy zastosować natychmiast po rozpoznaniu RZS. Chory nie powinien pozostawać bez leczenia hamującego postęp choroby. Dobór leków i dawek zależy od przebiegu choroby, stanu pacjenta, obserwowanych objawów niepożądanych.

    ^ Zwiń odpowiedź

  12. Na czym polega terapia biologiczna?

    Leki biologiczne – to niskocząsteczkowe biologicznie czynne białka, które działają przeciwzapalnie poprzez wpływ na receptory komórkowe i interakcje pomiędzy nimi. Wytwarzane są metodami inżynierii genetycznej. Według obowiązujących standardów terapie biologiczne należy rozważyć po nieskutecznym leczeniu skojarzonym kilkoma klasycznymi lekami modyfikującymi przebieg choroby.

    Terapie obecnie stosowane to:

    • Blokery TNF
      • Infliximab
      • Etanercept
      • Adalimumab
    • Antagonista receptorów IL–1 – Anakinra
    • Bloker cząsteczek CD80 i CD86 na powierzchni komórek prezentujących antygen – Abatacept
    • Przeciwciała monoklonalne do limfocytów B – Rituximab
    • Przeciwciała monoklonalne blokujące receptory interleukiny 6 – Tocilizumab

    Leki te podaje się podskórnie lub dożylnie. Efekt terapeutyczny uzyskuje się szybko.
    Przed ich zastosowaniem, poza standardowymi badaniami, należy wykluczyć zakażenie gruźlicą poprzez wykonanie próby tuberkulinowej. W trakcie leczenia co miesiąc trzeba kontrolować morfologię krwi.
    Leczenie biologiczne jest prowadzone w ramach programów terapeutycznych.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  13. Czy RZS leczy się stale tym samym lekiem?

    Dobór leków zależy od stanu chorego i postępu choroby.
    Obecnie często jako lek pierwszego rzutu jest używany metotreksat, w dawkach uzależnionych od potrzeb (najczęściej 10–25 mg/tydzień).

    Przy nieskuteczności pojedynczego leku modyfikującego przebieg choroby stosuje się leczenie skojarzone, czyli kilka leków modyfikujących przebieg choroby podawanych jednoczasowo. Najczęściej łączy się methotrexate z sulfasalazyną, leflunomidem, chlorochiną lub cyklosporyną.
    Przy terapii skojarzonej należy zachować szczególną ostrożność i kontrolować funkcję szpiku (morfologia krwi), wątroby (transaminazy) i nerek (mocznik, kreatynina).

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  14. Kiedy należy rozważyć zmianę leczenia RZS?

    W przypadku braku skuteczności prowadzonego leczenia należy je dostosować do potrzeb chorego poprzez modyfikację dawki lub zmianę leku. O zmianie leku trzeba też myśleć w przypadku wystąpienia objawów niepożądanych leku aktualnie stosowanego.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  15. Czy leczenie RZS może wywołać skutki uboczne?

    Każdy lek stosowany w leczeniu RZS (ale nie tylko) może wywołać objawy niepożądane. Obserwuje się m.in. objawy alergiczne (np. wysypki skórne), ze strony przewodu pokarmowego (biegunki, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy), uszkodzenie nerek, wątroby, szpiku. Poniżej szczegółowe objawy niepożądane stosowania wybranych leków.

    Objawy niepożądane stosowania metotreksatu:

    • zaburzenia żołądkowo–jelitowe
    • zaburzenia czynności wątroby (↑ ALAT)
    • wysypki
    • wypadanie włosów – rzadko
    • waburzenia hematologiczne – leukopenia, trombocytopenia
    • obniżenie odporności (większa podatność na infekcje !)

    Objawy niepożądanie obserwowane podczas leczenia leflunomidem:

    • leukopenia
    • zaburzenia czynności wątroby
    • reakcje alergiczne
    • zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego
    • wypadanie włosów

    Działania niepożądane leków biologicznych:

    • infekcje (w tym gruźlica)
    • reakcje uczuleniowe – odczyny miejscowe po podaniu podskórnym lub ogólne po podaniu dożylnym
    • ze strony układu krążenia: wzrost ciśnienia krwi, zaburzenia rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył. Niektóre z leków biologicznych mogą nasilać niewydolność serca
    • zaburzenia neurologiczne – zaburzenia widzenia, czucia, chodu, orientacji. Objawy ustępują po przerwaniu leczenia biologicznego
    • możliwość rozwoju nowotworu (chłoniaki nieziarnicze, ziarnica złośliwa)
    • indukcja produkcji autoprzeciwciał (np. przeciwjądrowych)

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  16. Czy RZS można leczyć operacyjnie?

    Leczenie operacyjne ma na celu zmniejszenie lub zatrzymanie zmian destrukcyjnych w stawie, zmniejszenie bólu, a poprzez to poprawę sprawności chorego. Konieczna jest współpraca reumatologa, ortopedy i rehabilitanta w przygotowaniu pacjenta do operacji i prowadzeniu w okresie pooperacyjnym.

    Są dwa podstawowe rodzaje operacji:

    1. profilaktyczno–lecznicze: m.in. synowektomia, tenosynowektomia, kapsulotomia
    2. korekcyjno–rekonstrukcyjne: dotyczą stawów z zaawansowanymi zmianami, w tym endoprotezoplastyka

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  17. Jakie są możliwości leczenia operacyjnego – zagrożenia i szanse jakie za sobą niesie?

    Wybór metody operacyjnej i czasu jej wykonania zależy od rodzaju i rozległości zmian w stawie. We wczesnym okresie, gdy anatomiczne zmiany są minimalne (lub ich jeszcze nie ma) wykonuje się zabiegi profilaktyczno–lecznicze. Szczególne miejsce zajmuje synowektomia stawu kolanowego, czyli usunięcie przerosłej błony maziowej, wykonywana obecnie metodą artroskopową lub tradycyjną. Duże zniszczenie stawu jest wskazaniem do wszczepienia endoprotezy.

    Dzięki zabiegom operacyjnym chorzy zachowują sprawność i odczuwają zdecydowanie mniejszy ból.
    Jak przy każdym zabiegu operacyjnym istnieje możliwość zakażenia rany pooperacyjnej (rzadko), powikłań po znieczuleniu.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  18. Czy leczenie RZS jest refundowane?

    RZS nie jest wpisane na listę chorób przewlekłych, więc leki nie są przepisywane na recepcie z literką „P”. Część preparatów chory kupuje ze zniżką, np. methotrexate jest na liście ryczałtowej, ale żaden nie jest za darmo.
    Leflunomid i leki biologiczne są stosowane w ramach tzw. programów terapeutycznych.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  19. Jaka jest możliwość zakwalifikowania się do programów terapeutycznych?

    Programy terapeutyczne prowadzone są przez ośrodki reumatologiczne. Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) określił ścisłe wskazania co do kwalifikacji chorych do programu terapeutycznego. Pacjent z pewnym rozpoznaniem RZS musi mieć odpowiednio wysokie wskaźniki procesu zapalnego i aktywność choroby. Poza tym należy wykluczyć towarzyszące zakażenia, proces nowotworowy i inne przewlekłe procesy.

    Kwalifikowani są chorzy, u których wykazano nieskuteczność lub nietolerancję klasycznych leków modyfikujących przebieg choroby, w tym metotreksatu.
    O możliwości terapii leflunomidem decyduje lekarz prowadzący, natomiast po stwierdzeniu wskazań do zastosowania leków biologicznych lekarz wypełnia internetowy wniosek, który jest rozpatrywany przez specjalnie powołaną komisję.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  20. Gdzie są prowadzone programy terapeutyczne?

    Programy terapeutyczne prowadzą ośrodki reumatologiczne – poradnie i oddziały reumatologiczne (dla leków, które należy podawać w warunkach szpitalnych), które mają odpowiedni kontrakt z NFZ. „Ważne adresy – ośrodki medyczne”

    ^ Zwiń odpowiedź

  21. Do czego może prowadzić brak leczenia RZS?

    RZS jest chorobą przewlekłą i postępującą. Brak leczenia przyspiesza postęp choroby, deformacje stawów i w konsekwencji doprowadza do niesprawności.
    U chorych nie leczonych zdecydowanie częściej obserwuje się zmiany w narządach wewnętrznych i rozwój amyloidozy.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź

  22. Czy zajście w ciążę w trakcie leczenia RZS jest bezpieczne?

    Ciąża u pacjentki leczonej z powodu RZS powinna być zawsze planowana. Leki modyfikujące przebieg choroby muszą być odstawione przed zapłodnieniem:

    • Metotreksat i inne cytostatyki – pół roku
    • Leflunomid – 2 lata lub „wypłukanie” leku z organizmu
    • Chlorochina i Sulfasalazyna – przed planowanym zapłodnieniem
    • Leki biologiczne – 14 tygodni

    Dotyczy to zarówno przyszłej matki jak i ojca.

    Nie należy odstawiać sterydów przed planowaną ciążą i w pierwszych miesiącach jej trwania. W dalszym przebiegu ciąży, jeżeli stan pacjentki jest dobry można powoli redukować dawkę sterydów, niekiedy aż do ich odstawienia.

    Konieczna jest współpraca między pacjentką, reumatologiem a ginekologiem. Chora musi być świadoma możliwości zaostrzenia przebiegu choroby po porodzie, co często wiąże się z koniecznością zwiększenia dawki sterydów lub wcześniejszego zakończenia karmienia piersią w celu zastosowania leków modyfikujących przebieg choroby i poprawy stanu pacjentki.

    Dr n. med. Małgorzata W. Kwiatkowska
    Instytut Reumatologii w Warszawie

    ^ Zwiń odpowiedź